“Balıklar yüzer, kuşlar uçar, çocuklar oyun oynar. ”
Oyun, çocuk için doğal ve temel bir ihtiyaçtır. Çocuklar oyun yoluyla dünyayı tanır, yaşadıklarını anlamlandırır ve duygularını ifade eder. Bu nedenle oyun, yalnızca vakit geçirilen bir etkinlik değil; aynı zamanda çocuğun kendini düzenlediği ve iyileştirdiği bir alandır. Oyun, çocuğun cebindeki terapisttir.
Çocukların oyun deneyimleri genellikle yetişkin tarafından planlanan etkinlikler ve çocuğun kendi yönlendirdiği serbest oyunlar biçiminde gerçekleşir. Her iki oyun biçimi de çocuğun gelişimi için tamamlayıcıdır.
Etkinlik Nedir?
Etkinlik, yetişkin tarafından planlanan ve belirli gelişim alanlarını desteklemeyi amaçlayan çalışmalardır. Etkinliklerde amaç, süre ve kullanılan materyaller önceden bellidir.
Etkinlikler; ince motor becerilerini, kaba motor becerilerini, dil bilişsel becerileri ve sosyal becerileri desteklemeyi hedefler. Etkinlikler çocuğa beceri kazandırır, öğrenmeyi yapılandırır ve okul yaşamına uyumu destekler.
Serbest Oyun Nedir?
Serbest oyun, amacı eğlenmek olan ve çocuğun yönlendirdiği oyun türüdür. Çocuk bu oyunda ne oynayacağına ve oyunun nasıl ilerleyeceğine kendisi karar verir.
2 yaş sonrasında çocuk, serbest oyun sırasında sembolik oyun oynayarak yaşadığı deneyimleri ve duygusal durumları sindirir, yeniden canlandırır ve anlamlandırır. Evcilik, doktorculuk, öğretmencilik gibi mış gibi yapma oyunları bu gruba girer. Serbest oyun, çocuğun duygularını ifade etmesini ve iç dünyasını düzenlemesini sağlar.
Neden Her İkisi de Gerekli?
Etkinlik çocuğun becerilerini geliştirir, serbest oyun ise çocuğun duygusal ihtiyaçlarına alan açar. Çocuğun yalnızca etkinlik yapması, yönlendirilmiş bir süreçte kalmasına; yalnızca serbest oyun oynaması ise bazı beceri alanlarının yeterince desteklenmemesine neden olur. Bu nedenle günlük yaşamda hem etkinliklere hem de serbest oyuna yer verilmelidir.
Ebeveynler İçin Öneriler
- Her oyun türüne ihtiyacı var
Çocuğun gelişimi için hem serbest oyun hem etkinlik gereklidir. Ebeveyn, oyun oynama isteğine göre birini seçebilir; örneğin bugün serbest oyun oynayamazsa, etkinlik yaptırabilir. Ancak çocuğun diğer oyun türü ihtiyacının karşılanması da ebeveynin sorumluluğundadır. Böylece çocuğun hem becerileri hem duygusal dünyası dengeli şekilde desteklenir. - Günde en az 20 dakika ve haftada en az 2 bireysel oyun
Her gün çocuğa özel ayrılmış en az 20 dakikalık oyun süresi önerilir. Bu süre serbest oyun veya etkinlik olabilir. Ayrıca, çocuğun haftada en az iki kez, sadece bir ebeveynle birebir oyun oynaması önemlidir. Bu bireysel oyunlar sırasında ebeveyn, oyunu gözlemleyen ve eşlik eden rolde olmalıdır. - Bu zamanı isimlendirin
Oyun zamanını “anne–kız”, “anne–oğul”, “baba–kız” veya “baba–oğul saati” olarak adlandırmak, çocuğun kendini özel ve görülmüş hissetmesini sağlar. - Oyun, ebeveynlik yatırımıdır
Oyun, ebeveyn–çocuk ilişkisinin kurulduğu en değerli alanlardan biridir. Düzenli oyun zamanları, çocuğun gelişimine ve sizin bağınıza yapılan en anlamlı yatırımdır.
Unutulmamalıdır ki çocuk için oyun; öğrenmenin, bağ kurmanın ve anlaşılmanın en doğal yoludur.
Sevgiyle,
Özel Has Bahçe Anaokulu
Klinik Psikolog Elif Seza ATICI